Zašto se radi test prohodnosti jajovoda i kako se izvodi?

zene-doktorka-papir

Čini se da je sve veći broj parova koji imaju problem sa začećem, ili se danas samo više i otvorenije o tome priča. Pod tim problemima se ne podrazumevaju samo fizičke teškoće, već sa sobom vrlo često nose i emocionalne koje vode pojačanoj tenziji i brojnim izazovima tokom dijagnostike i lečenja.

Neizvesnost u pogledu ostvarivanje u ulozi roditelja izaziva osećaje frustracije, tuge i bespomoćnosti koje nije lako obraditi i prihvatiti ako par nema adekvatnu podršku i dobru međusobnu komunikaciju.

Da bi se utvrdilo da postoji teškoća i koja konkretno, par mora proći kroz niz različitih medicinskih testova i dijagnostičkih metoda. Samo jedan od njih odnosi se na test prohodnosti jajovoda i u nastavku teksta možete saznati zašto se on radi, kako se izvodi i koji je njegov dijagnostički značaj.

Problemi sa plodnošću kod žene

U zavisnosti od lekara kojem par odluči da ukaže svoje poverenje nakon što je više od godinu dana pokušavao da prirodnim putem dođe do začeća zavisi i sam tok dijagnostike i lečenja.

Činjenica je da veći broj problema može da se dijagnostikuje kod žena s obzirom na biološke karakteristike.

Osim opštih faktora rizika koja pogađaju oba pola, poput konzumiranja cigareta, alkohola, problema gojaznosti, starostne dobi, stresa, životnog stila i navika i slično, kod žena se te teškoće odnose i ona one specifične poput problema sa ovulacijom, sindoromom policističnih jajnika, endometriozom, promenama na grliću materice, te blokadom jajovoda koja pogađa čak u proseku oko 30% žena koje imaju problem sa začećem.

Zato je važno da žena i pre planiranja začeća redovno posećuje ginekologa kako bi se eventualni potencijalni rizici otkrili i otklonili na vreme.

Šta je HyCoSy metoda?

Test prohodnosti jajovoda ili stručno nazvano histero-salpingo sonografija (skraćeno HyCoSy) predstavlja jednu veoma značajnu neinvazivnu, bezbolnu i pouzdanu dijagnostičku metodu kod žena koja može pomoći u okrivanju potencijalnog uzroka infertiliteta.

U samoj definiciji nalazi se i odgovor na pitanje zašto je upravo ova metoda našla široku primenu i značaj u medicinskoj praksi.

Dakle, ona pomaže da se bezbednim putem utvrdi put kojim jajna ćelija prelazi od jajnika do materice, odnosno da se sagleda ima li oštećenja i/ili blokade koje mogu biti potencijalni razlog neprodnosti jer sprečavaju da spermatozoidi dođu do jajne ćelije ili onemogućavaju oplođenoj jajnoj ćeliji da stigne do materice.

Kako se izvodi?

U samom medicinskom nazivu krije se i delimičan odgovor na ovo pitanje, a reč je o histeroskopskom zahvatu koji podrazumeva stavljanje katetera u grlić materice koji ima dvostruku ulogu – kroz njega se prvobitno ubacuje fiziološki rastvor, a zatim i kontrastna tečnost čiji put se snima i prati ultrazvučnim aparatom.

Potrebno je da pacijentkinja prođe određenu minimalnu pripremu koja se odnosi na utvrđivanje vremena izvođenja testa prohodnosti jajovoda (od 5-12. dana ciklusa), vaginalne i cervikalne briseve i druge analize ukoliko to zahteva lekar koji test izvodi.

Izvodi se na ginekološkom stolu, sa ili bez anestezije. Traje u proseku oko 15 minuta. Ne zahteva ostanak u bolnici.

Promene koje se mogu uočiti prilikom testa prohodnosti jajovoda odnose se na potpuno ili delimično ,,zapušenje“, oštećenje unutrašnjosti, suženje, proširenje, ili pak priraslice, miome, polipe i druge anomalije.

Potencijalni uzroci neprohodnosti i oštećenja

Kao što je već navedeno u prethodnom pasusu testom prohodnosti jajovoda mogu se utvrditi razne anomalija u materičnoj duplji, blokade i/ili oštećenja. Uzroci za njihov nastanak mogu biti razni.

Samo neki od glavnih uzroka mogu se naći u naslednom genetskom faktoru rizika, zatim u slučaju postojanja endometrioze, zbog zapaljenske bolesti male karlice, kao posledica operacija u stomaku i/ili maloj karlici…

Osim ovih takozvanih ,,fizičkih“ blokada mogu se javiti i one koje imaju više tečnu prirodu kao što su hidrosalping i piosalping.

Dijagnostički značaj i tumačenje dobijenih rezultata

Suština testa prohodnosti jajovoda upravo se može naći u činjenici da ona predstavlja standardni deo dijagnostike neplodnosti i da se na ovaj način može videti da li postoje blokade, oštećenja i/ili anomalija koje predstavljaju prepreku normalnom kretanju spermatozoida.

Osim dijagnostike ovom metodom vrši se i ,,ispiranje“ koje na neki način može potpuno ili delimično olakšati prolazak spermatozoida do jajne ćelije.

Dobijeni rezultati su veoma pouzdani, a tumačiće ih lekar specijalista i dobijaju se odmah nakon završene procedure. Zapravo, lekari često praktikuju da se tokom cele procedure sa pacijentkinjom komunicira i da joj se sve vreme objašnjava šta se radi, te da joj se omogući da i sama prati put kontrasta.

U zavisnosti od dobijenih rezultata zavisiće i dalja dijagnostika i preporuke za lečenje. Rezultat može biti u rasponu od normalnog, do preporuke za intervencijama kada postoje miomi, polipi i priraslice, pa čak i kod ,,zapušenja“ u početnom delu, i sve do blokade koje mogu biti potpune i delimične i od toga zavisi kako će se odvijati dalje lečenje.

Međutim, ako je blokada potpuna jedini put ostvarivanja trudnoće je putem vantelesne oplodnje o čemu će pacijentkinja i njen suprug razgovarati sa lekarom.